Chin World မီဒီယာကတော့ ချင်းပြည်နယ် သတင်းများကို အဓိကထားတင်ဆက်နေပြီး BNI အဖွဲ့ဝင်မီဒီယာ တစ်ခုလည်း ဖြစ်ပါတယ်။
ဧပြီလ ၂၄ ရက်။ ချင်းပြည်နယ် ၊ ဖလမ်းမြို့နယ်မှာ မနေ့ဧပြီလ ၂၃ ရက်နေ့က ဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ တိုက်ပွဲအတွင်း စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ဘက်က ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး သန့်ဇော်ဦးသေဆုံးခဲ့တယ်လို့ စစ်ရေးသတင်းရင်းမြစ်တွေဆီကနေ…
ဧပြီလ ၂၄ ရက်။ ချင်းနဲ့ မီဇိုဟာ သွေးသားရင်းချာတွေဖြစ်လို့ အိန္ဒိယနိုင်ငံဗဟိုအစိုးရရဲ့ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်နဲ့ မြန်မာနိုင်ငံကြား နယ်စပ်မှာ ခြံစည်းရိုးခတ်မယ့် စီမံကိန်းကိုပြင်းပြင်းထန်ထန်ကန့်ကွက်သူ မီဇိုရမ်ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ် လာလ်ဒူဟောမား…
ဧပြီလ ၂၃ ရက်။ မလေးရှားနိုင်ငံ၊ ကွာလာလမ်ပူမြို့ Setapak Gentingcourt ( Block 1) မှာ ဒီကနေ့ဧပြီလ ၂၃ ရက် နေ့လည်…
ဧပြီလ ၂၃ ရက်။ မကွေးတိုင်း၊ ငဖဲမြို့နယ်မှာ အခြေစိုက်ထားတဲ့ အမှတ် (၁၄) ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းစက်ရုံ ( ကပစ -၁၄) ကို ရှော့တိုက်ဒုံးဖြင့် တိုက်ခိုက်မှုအတွင်း…
ဧပြီလ ၂၄ ရက်။ ချင်းပြည်နယ် ၊ ဖလမ်းမြို့နယ်မှာ မနေ့ဧပြီလ ၂၃ ရက်နေ့က ဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ တိုက်ပွဲအတွင်း စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ဘက်က ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး သန့်ဇော်ဦးသေဆုံးခဲ့တယ်လို့ စစ်ရေးသတင်းရင်းမြစ်တွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ မနေ့ဧပြီလ ၂၃ ရက်နေ့က ဖလမ်းမြို့နယ် Sumhrang ကျေးရွာအနီး ချင်းလက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေး ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့နဲ့ ထိုးစစ်ဆင်လာတဲ့ စစ်ကော်မရှင်တပ်အကြား ဖြစ်ပွားတဲ့ တိုက်ပွဲအတွင်း ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး သန့်ဇော်ဦးအပါအဝင် စစ်ကော်မရှင်ဘက်က အမြောက်အများ ထိခိုက်သေဆုံးခဲ့တာဖြစ်တယ်လို့ စစ်ရေးသတင်းရင်းမြစ်တွေက ဆိုပါတယ်။ သေဆုံးသွားတဲ့ ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး သန့်ဇော်ဦးဟာ တပ်မ (၇၇) လက်အောက်ရှိ တပ်တစ်ခုက တပ်ရင်းမှူး ဖြစ်တယ်လို့လည်း သိရပါတယ်။ လက်ရှိ ဖလမ်းမြို့နယ်မှာ စစ်အုပ်စုဟာ စစ်ကြောင်း ၂ ခုခွဲပြီး ဗားရ်တံတားဘက်ကနေ ထိုးစစ် ၁ ကြောင်း…
ဧပြီလ ၂၄ ရက်။ ချင်းနဲ့ မီဇိုဟာ သွေးသားရင်းချာတွေဖြစ်လို့ အိန္ဒိယနိုင်ငံဗဟိုအစိုးရရဲ့ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်နဲ့ မြန်မာနိုင်ငံကြား နယ်စပ်မှာ ခြံစည်းရိုးခတ်မယ့် စီမံကိန်းကိုပြင်းပြင်းထန်ထန်ကန့်ကွက်သူ မီဇိုရမ်ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ် လာလ်ဒူဟောမား (Lalduhoma) ဟာ ဇိုရမ်ပြည်သူ့လှုပ်ရှားမှု (ZPM) ပါတီရဲ့ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ယူလိုက်ပြီး သူ့ရဲ့ ဦးဆောင်မှုဟာ ZPM ပါတီရဲ့ အနာဂတ် တိုးတက်မှုအတွက် အရေးပါတဲ့ ခြေလှမ်းတစ်ခုအဖြစ် ရှုမြင်ခံနေရကြောင်း ဒေသတွင်းမီဒီယာတွေကဖော်ပြကြပါတယ်။ မီဇိုရမ်ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ် လာလ်ဒူဟောမားဟာ အခုလက်ရှိ အာဏာရ ZPM ပါတီရဲ့ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဧပြီလ ၂၂ ရက်၊ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့မှာ စတင်တာဝန်ယူခဲ့ကြောင်း ပါတီရဲ့ ထုတ်ပြန်လိုက်တာဖြစ်ပြီး ကျန်းမာရေး အခြေအနေကြောင့် အကန့်အသတ်မရှိ ခွင့်ယူသွားတဲ့ ဥက္ကဋ္ဌဟောင်း လာလ်လျံဆောတား (Lalliansawta) ရဲ့…
ဧပြီလ ၂၃ ရက်။ မလေးရှားနိုင်ငံ၊ ကွာလာလမ်ပူမြို့ Setapak Gentingcourt ( Block 1) မှာ ဒီကနေ့ဧပြီလ ၂၃ ရက် နေ့လည် ၂ နာရီဝန်းကျင်ခန့်က အိမ်ထောင်ရေးပြဿနာကြောင့် စကားများရာကနေ ချင်းလူငယ်တစ်ဦးက သူအမျိုးသမီးဖြစ်သူကို ဓားနဲ့ ထိုးသတ်မှုဖြစ်ပွားခဲ့တယ်လို့ မလေးရှားမှာ နေထိုင်သူတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ မလေးရှားမှာ နေထိုင်နေသူတစ်ဦးက “အမျိုးသားက ချင်းလူမျိုး ၊ အမျိုးသမီးက လီဆူလူမျိုး ကလေး ၂ ယောက်ရှိပြီ သူတို့နှစ်ယောက်က အိမ်ထောင်ကွဲပြီ ကွဲကွာတဲ့ စာချုပ်လည်းလုပ်ပြီးပြီ စာချုပ်မှာ အမျိုးသားက လက်မှတ်ထိုးပြီးမှ မလေးငွေ ၁ သောင်း တောင်းတယ် နင်ကိုကွာမယ် အဲလိုနဲ့ သူတို့ လင်မယားကြား ပဿနာဖြစ်တယ်ထင်တယ် အဲလိုနဲ့ သူ့အမျိုးသမီးရဲ့ နှလုံးကို…
ဧပြီလ ၂၃ ရက်။ မကွေးတိုင်း၊ ငဖဲမြို့နယ်မှာ အခြေစိုက်ထားတဲ့ အမှတ် (၁၄) ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းစက်ရုံ ( ကပစ -၁၄) ကို ရှော့တိုက်ဒုံးဖြင့် တိုက်ခိုက်မှုအတွင်း စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ဘက်က ဗိုလ်အဆင့်ရှိသူတွေအပါအဝင် စုစုပေါင်း ၃ ဦးသေဆုံးပြီး ၁၃ ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရ ခဲ့တယ်လို့ ချင်းကာကွယ်ရေးတပ် – အရှို(CDF-Asho)က ဧပြီလ ၂၂ ရက်နေ့က ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ချင်းကာကွယ်ရေးတပ် – အရှို တပ်ဖွဲ့က ငဖဲမြို့နယ်၊ ရှောက်တောင်ကျေးရွာအနီးက စစ်ကော်မရှင်တပ်ရဲ့ အမှတ် ၁၄ ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းစက်ရုံ ( ကပစ – ၁၄) ကို ရှော့တိုက်ဒုန်းဖြင့် ဧပြီလ ၂၀ ရက်နေ့ နေ့လည်လောက်မှာ လူ့ဘောင်သစ်တပ်မတော် ( NSA) နဲ့…
ဧပြီလ ၂၃ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းမြို့ကို စစ်ကြောင်းထိုးလာနေတဲ့ စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့တွေနဲ့ ဖလမ်းမြို့နားမှာ နှစ်ဘက်တိုက်ပွဲ အပြင်းအထန် ဖြစ်ပွားနေပြီး စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ ဖလမ်းမြို့ထဲ ဝင်ရောက်နိုင်ခြင်း မရှိသေးဘူးလို့ ဖလမ်းမြို့နယ်မှာ အဓိက စစ်ရေးလှုပ်ရှားနေတဲ့ ချင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ် ( CNO / CNDF) ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဆလိုင်းတင်မီက ပြောပါတယ်။ ချင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ် ( CNO / CNDF) ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဆလိုင်းတင်မီက “စစ်ကြောင်းက မြို့ထဲမဝင်သေးပါဘူး ဗားရ်ဘက်ကနေ တက်လာတဲ့ စစ်ကြောင်းတစ်ခုနဲ့ ဆူရ်ဘုန်လေဆိပ်ကိုသွားတဲ့ စစ်ကြောင်း ၂ ခုလုံးနဲ့ တိုက်ပွဲပြင်းထန်နေဆဲဖြစ်တယ် မနက်စောစော မိုးမလင်းခင်ကတည်း ကနေ ဂျက်ဖိုက်တာတွေနဲ့လည်း တိုက်ခိုက်တာတွေရှိတယ်” လို့ပြောပါတယ်။ ဖလမ်းမြို့နဲ့ ၁၀ မိုင်ခန့်အကွာ ဗားရ်တံတား နဲ့ ဖလမ်းမြို့နားက…
ရေးသားတင်ပြသူ-ဆလိုင်း ဟဲပါရုန်း ဤဆောင်းပါးသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ လက်ရှိနိုင်ငံရေးအခြေအနေများကိုဒေသတွင်းနိုင်ငံများ (အထူးသဖြင့် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများ)၏အခန်းကဏ္ဍအပေါ်အခြေခံ၍ အမည်ခံရွေးကောက်ပွဲမှတဆင့် အသွင်ပြောင်းအစိုးရအာဏာယူပြီးဖြစ်ပေါ်တိုးတက်လျက်ရှိသောအခြေအနေအရ ဆန်းစစ်လေ့လာထားခြင်းဖြစ်သည်။မြန်မာ့နှစ်သစ်ကူးကာလတွင် အသွင်ပြောင်းအစိုးရ၊သမ္မတ၏လတ်တလောလုပ်ဆောင်ချက်များဖြစ်သောဦးဝင်းမြင့်အပါအဝင် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားအချို့အားလွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်ပေးခြင်းနှင့်အတူ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်များအားငြိမ်းချမ်းရေးဖိတ်ခေါ်မှုများသည် နိုင်ငံရေးစိတ်ဆန္ဒအလျောက်ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုဖြစ်စဥ်မျိုးမဟုတ်ဘဲ ဒေသဆိုင်ရာဖိအားများကို တုံ့ပြန်သည့်မဟာဗျူဟာဆိုင်ရာလှုပ်ရှားမှုများ ဖြစ်သည်ဟုယူဆနိုင်သည်။ ထို့အပြင်ခေတ်သစ်ကမ္ဘာ့နိုင်ငံရေး ရေစီးကြောင်းကိုလိုက်၍ မြန်မာ့နိုင်ငံရေးအပေါ်အနောက်နိုင်ငံများထက် ဒေသတွင်းနိုင်ငံများ၏အရေးပါမှုမြင့်မားလာခြင်းနှင့်ပြည်တွင်းအတိုက်အခံနိုင်ငံရေးအင်အားစုများအကြား စုစည်းညီညွတ်မှု၏အရေးပါမှုကိုလည်းအလေးထားတင်ပြထားပါသည်။ နိဒါန်း မြန်မာနိုင်ငံ၏ ခေတ်သစ်နိုင်ငံရေးပုံစံသည် ပြည်တွင်းအင်အားစုများ၏ ပြိုင်ဆိုင်မှုနှင့် ဒေသတွင်းနိုင်ငံများ၏ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ပါတ်သက်မှုများအကြားရှုပ်ထွေးပွေလီသော ဆက်နွယ်မှုတစ်ရပ်အဖြစ် ထုံးဖွဲ့ထားသည်။ ပြည်တွင်းနိုင်ငံရေးအင်အားစုများ(မြန်မာ့တပ်မတော်၊တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်များ၊ ၂၀၂၀ခုနှစ်ရွေးကောက်ခံအမတ်များ၊အခြားတော်လှန်ရေးအစုအဖွဲ့များ)သည်အဓိကအရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍ၌ရှိနေသော်လည်း အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများ၏ ပါဝင်ပါတ်သက်မှုသည် ၎င်းတို့၏အကျိုးစီးပွားများအပေါ် အခြေခံထားသောကြောင့် တဖြည်းဖြည်းသက်ရောက်မှု ပိုမိုကြီးမားလာသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။ ဤဆောင်းပါးသည်ထိုသက်ရောက်မှုများက မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေးဆုံးဖြတ်ချက်များအပေါ် မည်မျှအရေးပါသည်ကိုလေ့လာဆန်းစစ်ထားသည်။ မြန်မာ့နိုင်ငံရေး လာရာ၊လားရာလက္ခဏာများနှင့်မဟာဗျူဟာဆိုင်ရာ လိုက်လျောညီထွေမှုများအရလက်ရှိစစ်တပ်အသွင်ပြောင်းအာဏာပိုင်များ၏လှုပ်ရှားမှုများဖြစ်သော မြန်မာ့နှစ်သစ်မိန့်ခွန်းတွင်ငြိမ်းချမ်းရေးဖိတ်ခေါ်မှုနှင့်ပြိုင်ဖက်ဝါရင့်နိုင်ငံရေးသမားကြီးများအပါအဝင်နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားအချို့အားလွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်ပေးခြင်းတို့သည် စစ်မှန်သောပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများထက် နိုင်ငံတကာနှင့်ဒေသဆိုင်ရာဖိအားများကိုလျှော့ချရန် ရည်ရွယ်သည့်မဟာဗျူဟာဆိုင်ရာလုပ်ဆောင်ချက်များဖြစ်ကြောင်းတွေ့မြင်နိုင်သည်။…
ဧပြီလ ၂၂ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ရခိုင်ပြည်နယ်တို့နဲ့ နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေတဲ့ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံမှာ ဝက်သက်ရောဂါ ကူးစက်ပြန့်ပွားနေလို့ ပလက်ဝမြို့နယ်အပါအဝင် ရခိုင်ပြည်နယ်ထဲက မြို့နယ်တချို့မှာ အထူးသတိထားကြဖို့ အာရက္ခပြည်သူ့ကျန်းမာရေးဌာန( AHD) က ဧပြီလ ၂၀ ရက်နေ့မှာ သတိပေး ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံဘက်တွင် ဝက်သက်ရောဂါ ကူးစက်ပျံနှံ့မှု ဖြစ်ပွားနေတာ တစ်ပတ်ကျော်ကြာ ဖြစ်ပွားနေတာဖြစ်ပြီး ကူးစက်ခံရသူတွေထဲကနေ သေဆုံးလူနာတွေအထိ ရှိလာနေပြီး ကူးစက်ပျံ့နှံ့မှုတွေ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေတာလို့ AHD ကဆိုပါတယ်။ ဝက်သက်ရောဂါဟာ လေထဲကတဆင့် ( ချောင်းဆိုးခြင်း၊ နှာချေခြင်း) အလွယ်တကူ ကူးစက်နိုင်သလို အသက်အရွယ်မရွေး ကူးစက်နိုင်ပြီး ကာကွယ်ဆေးမထိုးရသေးတဲ့ ကလေးတွေအတွက် အထူးအန္တရာယ်ရှိပြီး ရောဂါပြင်းထန်လျှင် အသက်ဆုံးရှုံးတာတွေထိ ဖြစ်နိုင်တယ်လို့ AHD က သတိပေးထားပါတယ်။ ရောဂါကူးစက်ခံရရင် အဖျားကြီးတာ၊…
ဧပြီလ ၂၂ ရက်။ ထောက်ပို့လမ်းကြောင်း အသုံးပြုရေးကိစ္စ အပါအဝင် အခြားပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရမယ့် လုပ်ငန်းစဉ်တွေကို Chinland Council အဖွဲ့ဝင် ကြားကာလ ခူမီးချင်းမျိုးနွယ်စု များရေးရာ အတိုင်ပင်ခံကောင်စီ/ ပလက်ဝကောင်စီ (IKACC/PC) နဲ့ ချင်းပြည်သူ့အစည်းအရုံး-Chin People Union/ Chin people Army (CPU/CPA) တာဝန်ရှိသူများ အကြား မတူပီမြို့မှာ ပထမအကြိမ်တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုတွေ ပြုလုပ်ခဲ့တယ်လို့ IKACC/PC က ဒီကနေ့ ဧပြီလ ၂၂ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ဒီတွေ့ဆုံမှုကို ပြီးခဲ့တဲ့ မတ်လ ၂၅ ရက်နေ့က မတူပီမြို့မှာ အပြုသဘောဆောင် ဆွေးနွေးမှုတွေပြုလုပ်ခဲ့တာဖြစ်ပြီး CPU/CPA ဘက်ကလည်း ဥက္ကဌ ဆလိုင်းထန်ချွမ်းဖေ ပါဝင်တက်ရောက်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ချင်းလဲန်းကောင်စီ အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်တဲ့ IKACC/PC အနေဖြင့်…
ဧပြီလ ၂၁ ရက်။ ဇိုဂမ် (Zogam) နယ်မြေအတွင်းကို ဘယ်ပြင်ပအဖွဲ့အစည်းကမှ ခွင့်ပြုချက်မရှိဘဲ ဝင်ရောက်တာကို ခွင့်မပြုသလို၊ ဇိုမီးလူထုနဲ့ ZPCC/ZRA (အရှေ့ပိုင်းတိုင်း) ရဲ့ အပြည့်အဝသိရှိမှုနဲ့ သဘောတူညီချက်မပါဘဲ ဘယ်ပြင်ပအဖွဲ့ကမှ ဇိုဂမ်အတွင်းမှာ လှုပ်ရှားခွင့်မရှိကြောင်း Zomi Political Coordination Council (ZPCC) က ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁၉ ရက်နေ့မှာ တရားဝင် ကြေညာလိုက်ပါတယ်။ ဇိုဂမ်အတွင်းမှာရှိတဲ့ စစ်ရေးစစ်ဆင်မှုတွေ၊ မြို့ရွာအုပ်ချုပ်ရေးကိစ္စတွေအပါအဝင် ဇိုမီးလူမျိုးတွေရဲ့ နိုင်ငံရေးကိစ္စရပ်အားလုံးမှာ ZPCC/ZRA (အရှေ့ပိုင်းတိုင်း) ရဲ့ ကြိုတင်ခွင့်ပြုချက်မရှိဘဲ ဘယ်ပြင်ပနိုင်ငံရေးအဖွဲ့၊ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ ဒါမှမဟုတ် အစိုးရကမှ ဝင်ရောက်စွက်ဖက်တာ၊ တားဆီးတာ ဒါမှမဟုတ် လှုပ်ရှားမှုတွေလုပ်တာမျိုး လုံးဝ (လုံးဝ) မလုပ်ရဘူးလို့လည်း အဆိုပါထုတ်ပြန်ချက်မှာ အတိအလင်း ဖော်ပြထားပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ဇိုဂမ်ကို အုပ်ချုပ်ပိုင်ခွင့်ဟာ ဇိုမီးလူမျိုးတွေမှာပဲ ရှိတဲ့အတွက်…
ဧပြီလ ၂၁ ရက်။ ပြီးခဲ့တဲ့ ဧပြီလ ၁၁ ရက်နေ့က မလေးရှားနိုင်ငံကိုသွားရင်း ထိုင်းနယ်စပ် လမ်းခုလပ်မှာ ကားပေါ်မှာအသက်ရူမဝလို့ကွန်လွန်ခဲ့သူချင်းလူငယ်ရဲ့ ရုပ်အလောင်းကို ဒီကနေ့ဧပြီလ ၂၁ ရက်နေ့ အထိ ဆယ်ရက်အကြာ ထုတ်ယူနိုင်သေးခြင်း မရှိသေးဘူးလို့ ဆွေမျိုးနီးစပ်သူတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ ချင်းပြည်နယ်၊ တီးတိန်မြို့နယ် ၊ တွီးဗျာလ်းကျေးရွာနေ အသက် ၂၂ နှစ် အရွယ်ဝန်းကျင်ရှိသူ Tg. Pau Lam Kim ဟာ မလေးရှားနိုင်ငံကို ဧပြီလ ၁၁ ရက်နေ့က ကားနဲ့တဆင့် သွားရောက်ခဲ့တာဖြစ်ပြီး ထိုင်း – မလေးနယ်စပ် ထိုင်းနိုင်ငံ ဆွမ်ခလာမြို့နယ်အရောက်မှာ ကားပေါ်လူများပြီး အသက်ရှုမဝဖြစ်ကာ ကွယ်လွန်ခဲ့တာဖြစ်ပြီး လက်ရှိ သူရဲ့ရုပ်အလောင်းဟာ ထိုင်းနိုင်ငံ၊ Hat Yai မြို့က မအော်…
